5.2 Cur síos ar an mbuntéacs

Is éard atá sa bhuntéacs ná sainmhínithe Béarla (thart ar 2500 focal) a ghabhann le ceannfhocail Bhéarla in Princeton Wordnet®. Tá na ceannfhocail Bhéarla nasctha agus mapáilte le ceannfhocail Ghaeilge chomhfhreagracha in LSG. Tá sampla thíos:

# 00099799 n # lámhchleasaíocht, cleasaíocht  # juggle, juggling
“throwing and catching several objects simultaneously”

Is féidir na heilimintí sa chéad líne a mhíniú mar seo a leanas:

  • # 00099799 = uimhir na hiontrála sa bhunachar sonraí
  • n = ainmfhocal
  • # lámhchleasaíocht, = ceannfhocal (cló trom)
  • cleasaíocht = comhchiall
  • # juggle, juggling = ceannfhocal Béarla ó Wordnet® (mar thagairt inmheánach).

Ar an dara líne tá an sainmhíniú Béarla ó Wordnet® ar ‘juggle’, agus is é seo an chuid atá le haistriú go Gaeilge ag an taighdeoir i.e. ‘roinnt nithe a chaitheamh agus a ghabháil ag an am céanna’.

Cuirfear an t-aistriúchán sa bhunachar sonraí LSG, sa chaoi go mbeidh sé ceangailte i dtacar amháin lena cheannfhocal agus lena chomhchiallaigh agus go dtabharfaí míniú ar choincheap amháin a bhaineann leis an bhfocal ‘lámhchleasaíocht’. Tabhair faoi deara, nach mbeidh le feiceáil don úsáideoir ach an sainmhíniú Gaeilge mar is áis aonteangach atá i gceist le comhéadan LSG.

Sainmhínithe foclóireachta atá sa bhuntéacs – téacs sách speisialaithe a bhfuil na dúshláin seo a leanas ag baint leis:

  • Tá an téacs i bhfoirm iontrálacha gonta atá oiriúnach do bhunachar sonraí. Níl aon téama amháin nó leanúnachas scéil gur féidir leis an aistritheoir dul i dtaithí air. Ní abairtí iomlána atá sna haonaid ach an oiread. Ós sainmhínithe foclóra atá i gceist, caithfear an t-aistriúchán a choinneáil chomh cruinn, chomh simplí agus chomh gonta agus is féidir.
  • Más féidir, seachnaítear úsáid a bhaint as an gceannfhocal féin sa sainmhíniú ionas nach gcruthófar ‘sainmhíniú ciorclach’. Cuir i gcás an ceannfhocal ‘tarraingt’. Seachnaítear é a mhíniú trí ‘rud a tharraingt’ a scríobh. B’fhearr úsáid a bhaint as frása nó focal eile atá comhchiallmhar leis, e.g.
00115292 n tarraingt,

rud a iompar (feithicil mar shampla) trí úsáid a bhaint as nascaire nó rópa

tow, towage

the act of hauling something (as a vehicle) by means of a hitch or rope

  • Seachnaítear an débhríocht trí gach ceannfhocal a mhíniú de réir an bhrí is bunúsaí atá leagtha amach dó sa choincheap Béarla.
  • Ní gnáthaistriúchán dátheangach ó Theanga 1 (Béarla) go Teanga 2 (Gaeilge) atá i gceist anseo go baileach. Ar bhealach, tá cuid de phróiseas aistriúcháin ‘inteangach’ ag teastáil, a phléifear ar ball. Eascraíonn an Béarla atá le haistriú (T1) as coincheap a fhreagraíonn do cheannfhocal Gaeilge (T2). Mar sin ba chóir go réiteodh an t-aistriúchán Gaeilge leis an gcoincheap intuigthe sa cheannfhocal bunaidh Gaeilge. Caithfear dul i ngleic leis an aistriúchán ó T2 – T1 – T2 ós mar droichead idirtheangach a fheidhmíonn an Béarla T1, seift a chabhraíonn le sainmhíniú cruinn a scríobh don tacar de chomhchiallaigh Ghaeilge.
  • Fuarthas treoir i ríomhphoist ó Kevin Scannell, áfach, inar thug sé le fios nár chóir don aistritheoir a shainmhíniú féin a dhéanamh ar na focail Ghaeilge. In ainneoin an cuma aisteach a d’fhéadfadh a bheith ar ghluais Bhéarla ó am go ham, ní mór don aistritheoir sainmhíniú Gaeilge a thabhairt a fhreagraíonn go beacht don chiall Bhéarla. Déantar é seo le go mbeidh naisc chuí idir gaolta séimeantacha atá mapáilte idir LSG agus Wordnet®, rud a dhéanann Scannell é féin. ‘Is é mo jab-sa na focail chearta Ghaeilge a nascadh le do chuid aistriúchán.’ (Scannell, 2010).
  • Ní mór aon earráidí i dtaobh ceannfhocail nó sainmhínithe atá mapáilte go míchruinn idir LSG agus Wordnet® a thabhairt faoi deara agus nóta tráchta a dhéanamh orthu.
  • Má cheaptar go bhfeilfeadh focal eile atá comhchiallmhar leis an gceannfhocal, agus nach bhfuil luaite sa tacar de chomhchiallaigh lena mbaineann, ní mór an focal sin a mholadh i nóta tráchta.
Advertisements

Freagra

Líon amach do chuid faisnéise thíos nó cliceáil ar dheilbhín le logáil isteach:

Lógó WordPress.com

Is le do chuntas WordPress.com atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Peictiúr Twitter

Is le do chuntas Twitter atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Facebook

Is le do chuntas Facebook atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Google+

Is le do chuntas Google+ atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Ceangal le %s