6.5 An réiteach atá ar an mbearna faoi láthair

Mura mbíonn an focal atá uait ar fáil sa bheagán foinsí aonteangacha atá ann, ní mór d’athinsint féin a chumadh chun míniú Gaeilge a chur ar fhocal Gaeilge, nó, úsáid a bhaint as acmhainní dátheangacha agus míniú Béarla a aistriú go Gaeilge. Nuair a pléadh an cheist leis an ngrúpa fócais dúradh go gcaithfear seifteanna mar sin a úsáid go minic chun teacht ar mhalairt leaganacha d’fhocal – seiceáil agus cros-seiceáil anonn is anall i measc na n-acmhainní dátheangacha:

Is dóigh go mbraitheann sé ar an úsáid atá tú ag iarraidh a bhaint as.  Má tá tú ag lorg míniú ar fhocal, tá tú i sáinn nó caithfidh tú míniú a fháil i d’intinn féin, nó míniú a fháil i mBéarla agus é a aistriú.  Más ag iarraidh focal comhchiallach ar mhaithe le stíl agus mar sin de is dóigh go bhfuil seifteanna eile le teacht air. (Aguisín 2: Grúpa Fócais 2010)

Is é tuairim an taighdeora go bhfuil scileanna maithe faighte ag lucht scríofa na Gaeilge as an gcleachtas dátheangach sin, ceal fáil ar fhoclóir mór aonteangach a bheith acu. Dhealraigh sé don taighdeoir le linn an ghrúpa fócais nach gcuireann sé isteach mórán ar chainteoirí dúchais a bheith ag obair sa chaoi sin. Ba iad na cainteoirí dúchais amháin a bhí amhrasach go sábhálfadh foclóir lánGhaeilge aon am ina gcuid oibre, ach cheap siad go mb’fhéidir go mbeadh caighdeán na hoibre níos fearr dá mbeadh a leithéid ann. Dar leis an taighdeoir bheadh sé níos éasca do chainteoir dúchais athinsint a chumadh ar an toirt go nádúrtha. Ní bheadh siad ag brath chomh mór ar fhoclóir aonteangach le téarma comhchiallach a aimsiú agus a bheadh cainteoir neamhdhúchais nó foghlaimeoir.

Is é an réiteach atá ag Kevin Scannell ar an mbearna faoi láthair ná úsáid a bhaint as an teasáras LSG atá curtha i bhfeidhm aige in OpenOffice le roinnt blianta anuas. Ach tá plean aige don todhchaí foclóir mór Gaeilge-Gaeilge a chruthú as sonraí LSG – “ba bhreá liom sainmhínithe Gaeilge a chur le gach iontráil.” (Aguisín 1: Agallamh le Kevin Scannell, 2010)

I gCeist 5 den suirbhé iarradh ar fhreagróirí a dtuairimí a chur in iúl faoi na foinsí is fearr le teacht ar théarmaí comhchiallacha agus an t-athrá a sheachaint in abairt shamplach.

Ceist 5 – an áis is fearr chun teacht ar théarmaí comhchiallacha

Léiríonn na torthaí (meánluachanna) gurb iad na foinsí is mó a bhfuil tóir orthu don jab sin an Foclóir Beag, Foclóir Uí Dhónaill (foirmeacha leictreonacha san áireamh), focal.ie agus foclóir de Bhaldraithe. Tá meas áirithe tugtha ar Ghaoth an Fhocail agus ar fhoclóir Uí Dhuinnín freisin.

Tá Líonra Séimeantach na Gaeilge i bhfoirm leictreonach ar bhun an liosta. Léiríonn sin go bhfuil sé i bhfad amach ó phríomhshruth na n-acmhainní teanga faoi láthair. Níl eolas forleathan faoi agus níl cuma an fhoclóra nó teasárais air ach an oiread. Dar leis an taighdeoir, tá forbairt de dhíth ar an mbrabhsálaí ar bhealaí éagsúla, go háirithe sainmhínithe a chur san áireamh ann, agus é a dhéanamh níos suimiúla agus níos áisiúla d’úsáideoirí. D’fhéadfadh clú teacht ar Líonra Séimeantach na Gaeilge i bhfoirm gnáth-theasáras leictreonach ar dtús, nuair a chuirfear ar fáil é in Anois mar shampla.

De réir na dtorthaí a fuarthas ó Cheist 6 den suirbhé, bíonn an formhór sásta go bhfaightear toradh sásúil ó mheascán de na foinsí uile atá ann (foinsí dátheangacha den chuid is mó), agus níl duine ar bith ann nach bhfaigheann réiteach éigin timpeall na faidhbe.  Mhol freagróir amháin an fóram de chuid acmhainn.ie mar áis iontach cabhrach:

‘Tá a lán aiseanna ar fáil faoi láthair agus déanann siad an gnó an chuid is mó den am. Is mór an cuidiú an fóram chun smaointe agus cuidiú a fháil nuair a bhíonn tú i bponc. (Aguisín 6: Torthaí an tSuirbhé)

Ceist 6 – Minicíocht a aimsítear toradh sásúil ó na foinsí atá ann

Tacaíonn na torthaí thuas leis an tuairim nach bhfuil aon ghá le foclóir aonteangach agus go ndéanann foinsí maithe dátheangacha cúis. Mar atá luaite cheana féin, bhí an tuairim sin ag roinnt daoine, cainteoirí dúchais go háirithe. Dar leis an taighdeoir, tá sé deacair é seo a mheas i bhfianaise an easnaimh de thaithí ar fhoclóir mór lánGhaeilge a bheith ann sa chéad áit. Ní féidir slat tomhais agus comparáid a dhéanamh gan na critéir ar fad a bheith ann. Beartaíodh fiosrú a dhéanamh ar na fáthanna a cheapann daoine eile go bhfuil sé tábhachtach go gcuirfear a leithéid ar fáil.

Advertisements

Freagra

Líon amach do chuid faisnéise thíos nó cliceáil ar dheilbhín le logáil isteach:

Lógó WordPress.com

Is le do chuntas WordPress.com atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Peictiúr Twitter

Is le do chuntas Twitter atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Facebook

Is le do chuntas Facebook atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Google+

Is le do chuntas Google+ atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Ceangal le %s